
Pondering pages for “CURIOUS MINDS”
1. निशाचरचमू रामं परायणं रामाय तस्मै सदा नमः भवतु राम विजयते, रामो भजे मे सदा रमेशं रामान्नास्ति रामे राजमणिः परतरं, दासोस्म्यहं रामेणाभिहता, चित्तलयः, मामुद्धर रामस्य भो
सुंदरकाण्ड पहेली
1) जामवंत के वचन सुहाए।
सुनि ____हृदय अति भाए।। (सुग्रीव,हनुमंत, विभीषण)
2) सिंधु तीर एक ____सुंदर।
कौतुक कूदि चढेऊ ता ऊपर।।( भूधर, पर्वत, कुटिया)
3) _____एक सिंधु महुॅं रहही।
करी माया नभ के खग गहही।।( निसिचरी, अमानुषी, सुरसा,)
4) ____समान रूप कपि धरी।
लंकहि चलेउ सुमिरी नरहरी।।( मसक,मर्कट, दंशक)
5) जब रावनहि ____बर दीन्हा ।
चलत बिरंचि कहा मोहि चीन्हा ।।( विष्णु, ब्रह्म, शिव )
6) प्रबिसि नगर कीजे सब काजा।
हृदयँ राखि ___ राजा॥(अयोध्या, कोसलपुर, जनकपुर)
7) अब मोहि भा भरोस हनुमंता।
बिनु __ मिलहिं नही संता।।(शिव कृपा, हरि कृपा, विष्णु कृपा)
8) त्रिजटा नाम ____एका।
राम चरण रति निपुन विवेका।।( सेविका, देविका, राच्छसी)
9) तब देखी______मनोहर।
रामनाम अंकित अति सुन्दर (मुंदरी, अंगूठी, मुद्रिका, )
10) सीता मन भरोस तब भयऊ।
पुनि लघु रूप ____ लयऊ ।।(अंगद, लक्ष्मण, पवनसुत)
11) राम नाम बिनु ___न सोहा।
देखु बिचारी त्यागि मद मोहा।।(रसना, जिह्वा,गिरा)
12) सुनु ____कहऊ पन रोपी।
विमुख राम त्राता नहीं कोपी।।(दससीस, दसकंठ, दसमुख)
13) ___ उतारि तब दयऊ।
हर्ष समेत पवनसुत लयऊ।। ( शीश फूल , गुंजा, चूड़ामनि)
14) अब मैं कुसल मिटे भय भारे।
देखि राम पद _____तुम्हारे।।(कमल, पंकज,चरण)
15) देहु नाथ प्रभु कहुं____ ।
भजहु राम बिनु हेतु सनेही।।( वैदेही, जानकी, सीता)
16)____बान सरासन आनू।
सोषौ बारिधि बिसिख कृसानु।।(जामवंत, पवनसुत, लछिमन)
17) _____हृदय कर चिंता।
भयऊ कंत पर विधि विपरीता।।(कौशल्या, कैकेई, मंदोदरी)
18) कह सुग्रीव सुनहु सब वानर।
अंग भंग करि पठवहु _____ ।।( वानर, बंदर, निसिचर)
19) ढोल गंवार शूद्र पशु नारी।
सकल _____के अधिकारी।।( दंडन, सीखने, ताड़ना)
20) एहि विधि नाथ ____बँधाइअ।
जेहि यह सुजसु लोक तिहुँ गाइअ।। ( सागर, समुंद्र, पयोधि)
( हल अगले पृष्ठ पर)
Pondering pages for “CURIOUS MINDS”
Answer Sheet
1) जामवंत के वचन सुहाए।
सुनि हनुमंत हृदय अति भाए।। (सुग्रीव, हनुमंत, विभीषण)
2) सिंधु तीर एक भूधर सुंदर।
कौतुक कूदि चढेऊ ता ऊपर।।( भूधर, पर्वत, कुटिया)
3) निसिचरी एक सिंधु महुं रहही।
करी माया नभ के खग गहही।( निसिचरी, अमानुषी, सुरसा)
4) मसक समान रूप कपि धरी।
लंकहि चलेउ सुमिरी नरहरी।।(मसक, मर्कट, दंशक)
5) जब रावनहि ब्रह्म बर दीन्हा ।
चलत बिरंचि कहा मोहि चीन्हा ।।( विष्णु, ब्रह्म, शिव )
6) प्रबिसि नगर कीजे सब काजा।
हृदयँ राखि कोसलपुर राजा॥(अयोध्या, कोसलपुर, जनकपुर)
7) अब मोहि भा भरोस हनुमंता।
बिनु हरिकृपा मिलहिं नही संता।।(शिव कृपा, हरि कृपा, विष्णु कृपा)
8) त्रिजटा नाम राच्छसी एका।
राम चरण रति निपुन विवेका।। (सेविका, देविका, राच्छसी)
9) तब देखी मुद्रिका मनोहर।
रामनाम अंकित अति सुन्दर ( मुंदरी, अंगूठी, मुद्रिका)
10) सीता मन भरोस तब भयऊ।
पुनि लघु रूप पवनसुत लयऊ ।।(अंगद, लक्ष्मण, पवनसुत)
11) राम नाम बिनु गिरा न सोहा।
देखु बिचारी त्यागि मद मोहा।। (रसना, जिह्वा,गिरा)
12) सुनु दसकंठ कहऊ पन रोपी।
विमुख राम त्राता नहीं कोपी।। (दससीस, दसकंठ, दसमुख)
13) चूणामनि उतारि तब दयऊ।
हर्ष समेत पवनसुत लयऊ।। (शीशफूल, गुंजा, चूड़ामनि)
14) अब मैं कुसल मिटे भय भारे।
देखि राम पद कमल तुम्हारे।। (कमल, पंकज, चरण)
15) देहु नाथ प्रभु कहुं वैदेही ।
भजहु राम बिनु हेतु सनेही।। ( वैदेही, जानकी, सीता)
16) लछिमन बान सरासन आनू।
सोषौ बारिधि बिसिख कृसानु।। (जामवंत, पवनसुत, लछिमन)
17) मंदोदरी हृदय कर चिंता।
भयऊ कंत पर विधि विपरीता।।(कौशल्या, कैकेई, मंदोदरी)
18) कह सुग्रीव सुनहु सब वानर।
अंग भंग करि पठवहु निसिचर ।। (वानर, बंदर, निसिचर)
19) ढोल गंवार शूद्र पशु नारी।
सकल ताड़ना के अधिकारी।। (दंडन, सीखने, ताड़ना)
20) एहि विधि नाथ पयोधि बँधाइअ।
जेहि यह सुजसु लोक तिहुँ गाइअ।।
( सागर, समुंद्र, पयोधि)
संवाद के वक्ता श्रोता पहचानें
Who said to Whom ?
1) काम एष क्रोध एष, रजोगुणसमुद्भवः।
महाशनो महापाप्मा, विद्ध्येनमिह वैरिणम्॥
2) व्यासप्रसादाच्छ्रुतवान्, एतद्गुह्यमहं परम।
योगंयोगेश्वरात्कृष्णात्, साक्षात्कथयतःस्वयम्॥
3) अपरं भवतो जन्म, परं जन्म विवस्वतः।
कथमेतद्विजानीयां, त्वमादौ प्रोक्तवानिति॥
4) तमुवाच हृषीकेशः, प्रहसन्निव भारत।
सेनयोरुभयोर्मध्ये, विषीदन्तमिदं वचः॥
5) यदादित्यगतं तेजो, जगद्भासयते खिलम्।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ , तत्तेजो विद्धि मामकम्॥
6) क्रोधात भवति , सम्मोहः, सम्मोहात्स्मृतिविभ्रमः।
स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो, बुद्धिनाशात्प्रणश्यति॥
7) परं ब्रह्म परंधाम, पवित्र परमं भवान्।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यम्, आदिदेवमजं विभुम्॥
8) अश्वत्थःसर्ववृक्षाणां, देवर्षीणां च नारदः।
गन्धर्वाणां चित्ररथः, सिद्धानां कपिलो मुनिः॥
9) अहो बत महत्पापं, कर्तुं व्यवसिता वयम्।
यद्राज्यसुखलोभेन, हन्तुं स्वजनमुद्यताः॥
10) यथा दीपो निवातस्थो , नेंगते सोपमा स्मृता।
योगिनो यतचित्तस्य, युंजतो योगमात्मनः॥
Who said to whom (Answers)
| 1) भगवान ने | अर्जुन से |
|---|---|
| 2) संजय ने | धृतराष्ट्र से |
| 3) अर्जुन ने | भगवान् से |
| 4) संजय ने | धृतराष्ट्र से |
| 5)भगवान् ने | अर्जुन से |
| 6)भगवान् ने | अर्जुन से |
| 7) अर्जुन ने | भगवान से |
| 8) भगवान् ने | अर्जुन से |
| 9)अर्जुन ने | भगवान से |
| 10) भगवान् ने | अर्जुन से |
Scrambled Shlokas
Words in following shlokas are misplaced.
Can you correct them?
2 रामभद्राय नमः रघुनाथाय पतये नाथाय वेधसे सीतायाः रामचंद्राय रामाय
3 वानरयूथमुख्यं मारुततुल्यवेगं शरणं जितेन्द्रियं मनोजवं वरिष्ठम दूतं वातात्मजं श्रीराम बुद्धिमतां प्रपद्ये
4 रक्षितं व्योम शक्तास्ते चारिणश्छद्मचारिणः रामनामभिः न द्रष्टुमपि पातालभूतल
5 हरः यथा स्वप्ने प्रातः प्रबुद्धो लिखितवान् तथा रामरक्षामिमां आदिष्टवान् बुधकौशिकः
6 सुखसम्पदाम् भर्जनं यमदूतानां तर्जनं भवबीजानामर्जनं रामरामेति गर्जनम्
7 सकलापदाम् आरामः रामः प्रभुः श्रीमान स कल्पवृक्षाणां अभिरामस्त्रिलोकानां विरामः नः
8 वेदान्तवेद्यो पुराणपुरुषोत्तमः श्रीमानप्रमेयपराक्रमः यज्ञेशः जानकीवल्लभः
9 जानकीलक्ष्मणोपेतं राजीवलोचनम् जटामुकुटमण्डितं रामं नीलोत्पलश्यामं ध्यात्वा
10 फलमूलाशिनौ ब्रह्मचारिणौ पुत्रौ दशरथस्यैतौ दान्तौ रामलक्ष्मणौ भ्रातरौ तापसौ
Scrambled Shlokas
Answer Sheet
1
रामो राजमणिः सदा विजयते, रामं रमेशं भजे
रामेणाभिहता, निशाचरचमू रामाय तस्मै नमः।
रामान्नास्ति परायणं परतरं, रामस्य दासोस्म्यहं
रामे चित्तलयः, सदा भवतु मे भो राम मामुद्धर॥
2
रामाय रामभद्राय रामचंद्राय वेधसे। रघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः॥
3
मनोजवं मारुततुल्यवेगं जितेन्द्रियं बुद्धिमतां वरिष्ठम।
वातात्मजं वानरयूथमुख्यं श्रीराम दूतं शरणं प्रपद्ये॥
4
पातालभूतल व्योम चारिणश्छद्मचारिणः। न द्रष्टुमपि शक्तास्ते रक्षितं रामनामभिः॥
5
आदिष्टवान् यथा स्वप्ने रामरक्षामिमां हरः।
तथा लिखितवान् प्रातः प्रबुद्धो बुधकौशिकः॥
6
भर्जनं भवबीजानामर्जनं सुखसम्पदाम्। तर्जनं यमदूतानां रामरामेति गर्जनम्॥
7
आरामः कल्पवृक्षाणां विरामः सकलापदाम्।
अभिरामस्त्रिलोकानां रामः श्रीमान स नः प्रभुः॥
8
वेदान्तवेद्यो यज्ञेशः पुराणपुरुषोत्तमः। जानकीवल्लभः श्रीमानप्रमेयपराक्रमः॥
9
ध्यात्वा नीलोत्पलश्यामं रामं राजीवलोचनम्।
जानकीलक्ष्मणोपेतं जटामुकुटमण्डितं॥
10
फलमूलाशिनौ दान्तौ तापसौ ब्रह्मचारिणौ। पुत्रौ दशरथस्यैतौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ॥
Word Puzzle
Ram Raksha Stotra
Following table contains 34 names mentioned in Ram Raksha Stotra. Can you find out all of them?
| ल | रा | क | रा | र | घू | त्त | म | वा | र | ज | र | न | सी | रा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| म्ब | बि | भी | ष | ण | श | ज | क | द | सौ | र | घु | च | ता | म |
| कौ | स | ल्या | व | य | र | द | स | श | मि | म | कु | घ | प | भ |
| जा | च | घू | र | ति | रा | श | व | र | त्रि | ख | ल | न | ति | द्र |
| श्री | क | न्त | घु | घु | ता | र | श | थ | व | त्रा | ति | वा | थ | मे |
| रा | वा | मे | ना | म | रा | थ | कौ | र | त्स | ता | ल | ता | ह | य |
| म | न | न्त | थ | र | म | त | स | र | ल | व | क | त्म | नु | मु |
| दू | र | घू | ख | घु | च | न | ल्ये | मे | भी | ल्ल | ति | ज | म | जा |
| त | यू | जा | जा | व | न्द्र | य | य | श | मा | रु | त | म | त् | न |
| रा | थ | म्ब | म | र | भ | की | म | त्स | रा | व | णा | रि | रा | की |
| रा | मु | व | द | व | स | म | घ | रा | रा | ज | ल | रि | व | व |
| घ | ख्य | त् | ग्र्य | र | रा | घ | व | श | म | न | क्ष्म | भी | सी | ल्ल |
| व | र | ग्रे | र | बु | ध | कौ | शि | क | र | क | ण | श | ता | भ |
| स | य | भ | ग्रे | श | का | र्मु | क | बि | त्रा | मु | ल | कौ | घू | भ |
| दा | श | र | थि | दा | द | श | मु | खा | न्त | क | ज | त | कौ | व |
Word Puzzle
Ram Raksha Stotra
Answer Sheet
| ल | रा | क | रा | र | घू | त्त | म | वा | र | ज | र | न | सी | रा |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| म्ब | बि | भी | ष | ण | श | ज | क | द | सौ | र | घु | च | ता | म |
| कौ | स | ल्या | व | य | र | द | स | श | मि | म | कु | घ | प | भ |
| जा | च | घू | र | ति | रा | श | व | र | त्रि | ख | ल | न | ति | द्र |
| श्री | क | न्त | घु | घु | ता | र | श | थ | व | त्रा | ति | वा | थ | मे |
| रा | वा | मे | ना | म | रा | थ | कौ | र | त्स | ता | ल | ता | ह | य |
| म | न | न्त | थ | र | म | त | स | र | ल | व | क | त्म | नु | मु |
| दू | र | घू | ख | घु | च | न | ल्ये | मे | भी | ल्ल | ति | ज | म | जा |
| त | यू | जा | जा | व | न्द्र | य | य | श | मा | रु | त | म | त् | न |
| रा | थ | म्ब | म | र | भ | की | म | त्स | रा | व | णा | रि | रा | की |
| रा | मु | व | द | व | स | म | घ | रा | रा | ज | ल | रि | व | व |
| घ | ख्य | त् | ग्र्य | र | रा | घ | व | श | म | न | क्ष्म | भी | सी | ल्ल |
| व | र | ग्रे | र | बु | ध | कौ | शि | क | र | क | ण | श | ता | भ |
| स | य | भ | ग्रे | श | का | र्मु | क | बि | त्रा | मु | ल | कौ | घू | भ |
| दा | श | र | थि | दा | द | श | मु | खा | न्त | क | ज | त | कौ | व |
Bhagavadgita Quiz
1. The Bhagavad Gita is a part of which epic Hindu scripture?
- (a) Ramayana
- (b) Mahabharata
- (c) Upanishads
- (d) Vedas
2. In which battlefield does the Bhagavad Gita take place?
- a) Kurukshetra
- b) Ayodhya
- c) Mathura
- d) Lanka
3. Who is Arjuna facing in the war?
- a) His brothers, the Pandavas
- b) His cousins, the Kauravas
- c) Demons
- d) Krishna
4. Why is Arjuna hesitant to fight?
- a) He fears his army is weaker.
- b) He doesn't want to kill his own kin.
- c) He doubts his skills as a warrior.
- d) He believes in peace at all costs.
5. How many chapters (Adhyayas) does the Bhagavad Gita contain?
- a) 12
- b) 18
- c) 24
- d) 10
6. Who is the charioteer of Arjuna in the Bhagavad Gita?
- a) Shri Krishna Bhagvan
- b) Shiva Bhagvan
- c) Shri Rama Bhagvan
- D) Shri Hanuman Bhagvan
7. What is the Bhagavad Gita's teaching on the nature of the Self (Atman)?
- a) It is the same as the physical body.
- b) It is the ever-changing mind.
- c) It is the eternal and unchanging essence within us.
- d) It is an illusion created by our desires.
8. What is the significance of the Bhagavad Gita's teachings on selfless
action (Nishkama Karma)?
- a) It encourages performing actions without any reward.
- b) It promotes acting only for personal gain.
- c) It emphasizes avoiding all actions altogether.
- d) It advo cates for performing rituals for specific outcomes.
9. In the Bhagavad Gita, Shri Krishna emphasizes the importance of performing one's duty with:
- a) Anger and aggression
- b) A sense of attachment to the outcome (results)
- c) Detachment from the fruits of one's actions
- d) Fear of punishment
10. The Bhagavad Gita describes three Gunas (qualities) that influence human nature. Which of the following is NOT one of them?
- a) Sattva (purity, goodness)
- b) Rajas (passion, activity)
- c) Tamas (inertia, darkness)
- d) Dharma (righteousness)
Correct Answers:
| 1 - B | 2 - A | 3 - B | 4 - B | 5 - B |
|---|---|---|---|---|
| 6 - A | 7 - C | 8 - A | 9 - C | 10 - D |
भूल भुलैया

किसी गोपी ने बाल कृष्ण से माखन की मटकी छिपा दी है।
क्या आप भगवन को माखन तक पहुँचने में मदद कर सकते हैं ?
भूल भुलैया समाधान











